Xây thói quen chăm sóc sức khoẻ định kỳ

Phần lớn người biết mình nên đi khám định kỳ, và phần lớn vẫn không đi.

Vì sao biết mà vẫn không làm

• Đang khoẻ nên thấy không cấp bách
• Không có ai nhắc
• Không biết cụ thể cần làm gì
• Ngại thủ tục và chờ đợi
• Sợ kết quả
• Lo về chi phí

Không có triệu chứng là lý do phải đi, nhưng cũng là lý do người ta không đi.

Biết mình cần gì

• Hỏi bác sĩ về tầm soát phù hợp độ tuổi
• Hỏi về tầm soát theo yếu tố nguy cơ
• Ghi lại thành danh sách
• Cập nhật khi tuổi tăng
• Không cần làm hết cùng lúc

Có một danh sách cụ thể dễ thực hiện hơn nhiều so với ý định chung chung.

Xây hệ thống nhắc

• Đặt hẹn lần sau ngay khi khám xong
• Đặt nhắc trên điện thoại
• Gắn với mốc cố định trong năm
• Sinh nhật là mốc dễ nhớ
• Ghi vào lịch chung của gia đình

Đặt hẹn ngay tại quầy khi vừa khám xong là cách hiệu quả nhất.

Có một nơi theo dõi lâu dài

• Bác sĩ gia đình hoặc một cơ sở cố định
• Thấy được xu hướng qua nhiều năm
• Nhớ được tiền sử
• Không phải kể lại từ đầu mỗi lần
• Dễ nhận ra thay đổi

Người theo dõi mình nhiều năm nhận ra thay đổi mà một lần khám không thấy được.

Giữ hồ sơ của mình

• Lưu kết quả các lần
• Chụp và lưu điện tử
• Ghi ngày tiêm phòng
• Ghi thuốc đang dùng
• Ghi tiền sử gia đình
• Mang theo khi khám ở nơi mới

Hồ sơ của chính mình là thứ không ai giữ hộ được.

Về rào cản thời gian

• Đặt lịch trước để chủ động
• Chọn khung giờ ít đông
• Kết hợp nhiều việc trong một buổi
• Coi là cuộc hẹn quan trọng
• Đặt lại thay vì bỏ hẳn nếu bận

Bỏ hẳn vì bận một lần là cách phổ biến nhất để mất cả năm.

Về rào cản chi phí

• Hỏi trước về chi phí
• Hỏi về chương trình hỗ trợ
• Hỏi về bảo hiểm nếu có
• Ưu tiên những gì quan trọng nhất trước
• Không cần làm hết mọi thứ cùng lúc

Làm dần từng phần vẫn tốt hơn là không làm gì vì không đủ tiền làm hết.

Về nỗi sợ kết quả

• Rất nhiều người trì hoãn vì lý do này
• Không biết không làm bệnh biến mất
• Phát hiện sớm cho nhiều lựa chọn hơn
• Đa số kết quả là bình thường
• Nhờ người đi cùng nếu thấy lo

Phần lớn người đi khám vì lo lắng nhận được kết quả bình thường.

Về nỗi ngại

• Đặc biệt với khám vùng sinh dục
• Nhân viên y tế làm việc này hàng ngày
• Có thể chọn bác sĩ cùng giới nếu muốn
• Có thể chọn cơ sở khác
• Nói rõ nếu thấy không thoải mái

Nỗi ngại thường lớn hơn nhiều trước khi đi so với sau khi đã đi.

Làm cùng người khác

• Rủ bạn hoặc người nhà cùng đi
• Nhắc nhau
• Dễ duy trì hơn
• Bớt ngại
• Cùng chia sẻ thông tin

Có người cùng đi làm việc này bớt nặng nề hơn nhiều.

Bắt đầu từ đâu

• Một buổi khám tổng quát
• Hỏi bác sĩ mình cần tầm soát gì
• Làm những thứ quan trọng nhất trước
• Đặt lịch cho những phần còn lại
• Không cần hoàn hảo ngay

Một buổi khám đầu tiên thường mở ra danh sách cụ thể để làm dần.

Khi đã bỏ nhiều năm

• Không bao giờ là quá muộn để bắt đầu
• Không cần thấy có lỗi
• Bắt đầu từ hôm nay
• Bác sĩ sẽ tư vấn cần làm gì
• Đi muộn vẫn tốt hơn không đi

Cảm giác có lỗi vì đã bỏ lâu là rào cản khiến người ta tiếp tục bỏ.

Với người sống xa cơ sở y tế

• Gom nhiều việc vào một chuyến đi
• Hỏi trước về những gì làm được trong ngày
• Đặt lịch trước để không phải chờ
• Hỏi về dịch vụ tại tuyến gần hơn
• Một số xét nghiệm làm được ở tuyến cơ sở

Gọi hỏi trước giúp một chuyến đi làm được nhiều việc thay vì phải đi lại.

Cập nhật theo tuổi

• Nhu cầu tầm soát thay đổi theo tuổi
• Một số bắt đầu ở độ tuổi nhất định
• Một số ngừng ở độ tuổi nhất định
• Hỏi lại mỗi vài năm
• Khuyến cáo cũng được cập nhật theo thời gian

Danh sách của mười năm trước có thể không còn phù hợp với hiện tại.

Cách nghĩ thực tế

• Đặt hẹn lần sau ngay khi khám xong
• Có một nơi theo dõi lâu dài
• Giữ hồ sơ của chính mình
• Làm dần từng phần nếu không đủ điều kiện
• Không bao giờ là quá muộn để bắt đầu

Nội dung này mang tính thông tin chung; lịch cụ thể nên được bác sĩ tư vấn.

Câu hỏi thường gặp