Chu kỳ kinh nguyệt và những bất thường đáng chú ý

Chu kỳ kinh nguyệt phản ánh khá nhiều về tình trạng sức khoẻ tổng thể.

Biết bình thường của mình

• Độ dài chu kỳ của mình
• Số ngày hành kinh
• Lượng máu thường ngày
• Mức độ đau thường gặp
• So với chính mình chứ không với người khác

Thay đổi so với bình thường của mình quan trọng hơn là so với con số chuẩn.

Theo dõi chu kỳ

• Ghi ngày bắt đầu và kết thúc
• Ghi lượng máu
• Ghi mức đau
• Ghi các triệu chứng kèm
• Dùng ứng dụng hoặc sổ giấy
• Mang theo khi đi khám

Vài tháng ghi chép cho bác sĩ nhiều thông tin hơn một buổi hỏi bệnh.

Về lượng máu nhiều

• Thấm đẫm băng vệ sinh trong thời gian ngắn
• Phải thay ban đêm
• Ra cục máu lớn
• Kéo dài nhiều ngày
• Ảnh hưởng tới sinh hoạt
• Có thể dẫn tới thiếu máu

Nhiều người sống với rong kinh nhiều năm mà không biết đó là điều có thể điều trị.

Nguyên nhân gây ra máu nhiều

• U xơ tử cung
• Polyp
• Rối loạn nội tiết
• Rối loạn đông máu
• Bệnh tuyến giáp
• Một số nguyên nhân khác cần loại trừ

Rối loạn đông máu là nguyên nhân hay bị bỏ qua ở người ra máu nhiều từ tuổi dậy thì.

Về thiếu máu do mất máu

• Mệt mỏi kéo dài
• Chóng mặt khi đứng dậy
• Tim đập nhanh khi gắng nhẹ
• Da xanh
• Khó tập trung
• Nên xét nghiệm nếu kinh nhiều

Người ra máu nhiều hàng tháng nên được kiểm tra thiếu máu định kỳ.

Đau bụng kinh

• Đau nhẹ tới vừa là thường gặp
• Đau tới mức phải nghỉ học nghỉ làm thì không bình thường
• Đau ngày càng nặng lên cần được đánh giá
• Đau không đáp ứng biện pháp thông thường cần khám
• Có thể liên quan tới lạc nội mạc tử cung

Được bảo rằng ai cũng đau vậy là lý do nhiều người không đi khám.

Chậm kinh hoặc mất kinh

• Thử thai để loại trừ
• Căng thẳng kéo dài
• Thay đổi cân nặng nhiều
• Tập luyện quá sức
• Bệnh tuyến giáp
• Hội chứng buồng trứng đa nang
• Một số nguyên nhân khác

Mất kinh kéo dài nhiều tháng luôn cần được tìm nguyên nhân.

Chảy máu bất thường

• Chảy máu giữa chu kỳ
• Chảy máu sau quan hệ
• Chảy máu sau mãn kinh
• Đều cần được đánh giá
• Chảy máu sau mãn kinh luôn phải đi khám

Chảy máu sau mãn kinh không bao giờ được coi là bình thường.

Chu kỳ không đều

• Bình thường trong vài năm đầu sau dậy thì
• Bình thường trong giai đoạn tiền mãn kinh
• Ngoài hai giai đoạn đó thì nên đánh giá
• Có thể liên quan tới nội tiết
• Có thể ảnh hưởng tới khả năng sinh sản

Không đều kéo dài ở tuổi sinh sản là lý do chính đáng đi khám.

Hội chứng buồng trứng đa nang

• Khá thường gặp
• Chu kỳ thưa hoặc không đều
• Có thể kèm mụn và lông nhiều
• Liên quan tới chuyển hoá
• Ảnh hưởng tới khả năng sinh sản
• Cần được chẩn đoán và theo dõi

Đây là tình trạng ảnh hưởng tới cả chuyển hoá chứ không chỉ chu kỳ.

Về hội chứng tiền kinh nguyệt

• Thay đổi tâm trạng trước kỳ kinh
• Căng tức ngực
• Đầy bụng
• Mức độ khác nhau ở mỗi người
• Nặng tới mức ảnh hưởng sinh hoạt thì nên đi khám
• Có hướng xử lý

Triệu chứng nặng tới mức ảnh hưởng công việc và quan hệ là điều nên nói với bác sĩ.

Khi nào cần đi khám

• Thay đổi rõ so với bình thường của mình
• Ra máu rất nhiều
• Đau dữ dội
• Mất kinh nhiều tháng
• Chảy máu bất thường
• Chảy máu sau mãn kinh
• Có dấu hiệu thiếu máu

Thay đổi rõ rệt so với mô hình quen thuộc của mình là tín hiệu đáng chú ý nhất.

Về giai đoạn tiền mãn kinh

• Chu kỳ dần không đều
• Lượng máu có thể thay đổi
• Khoảng cách giữa các kỳ dao động
• Có thể kéo dài nhiều năm
• Vẫn có thể mang thai trong giai đoạn này
• Chảy máu rất nhiều vẫn cần đi khám

Chu kỳ không đều ở giai đoạn này không có nghĩa là không cần tránh thai nữa.

Chuẩn bị đi khám

• Mang nhật ký chu kỳ
• Ghi lại lượng máu ước lượng
• Ghi mức đau
• Ghi thuốc đang dùng
• Ghi các triệu chứng khác

Thông tin cụ thể giúp buổi khám hiệu quả hơn nhiều.

Cách nghĩ thực tế

• Biết bình thường của mình để nhận ra thay đổi
• Đau tới mức phải nghỉ làm không phải bình thường
• Ra máu nhiều có thể gây thiếu máu
• Chảy máu sau mãn kinh luôn phải khám
• Ghi nhật ký chu kỳ rất hữu ích

Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi bất thường nên được bác sĩ đánh giá.

Câu hỏi thường gặp