Nhiễm trùng tiết niệu ở nữ giới

Đây là một trong những nhiễm trùng phổ biến nhất ở nữ giới và cũng hay bị tự điều trị nhất.

Vì sao nữ giới dễ mắc hơn

• Niệu đạo ngắn hơn
• Gần hậu môn hơn
• Vi khuẩn dễ đi ngược lên
• Một số yếu tố khác làm tăng nguy cơ
• Không phải do vệ sinh kém

Đây là vấn đề giải phẫu chứ không phải vấn đề vệ sinh cá nhân.

Triệu chứng thường gặp

• Tiểu buốt hoặc rát
• Tiểu nhiều lần
• Buồn tiểu gấp
• Đi ít nhưng rất buồn
• Đau tức bụng dưới
• Nước tiểu đục hoặc có mùi
• Có thể tiểu ra máu

Cảm giác rất buồn tiểu mà đi ra rất ít là mô tả rất đặc trưng.

Dấu hiệu nhiễm trùng đã lan lên thận

• Sốt
• Ớn lạnh run người
• Đau vùng thắt lưng
• Buồn nôn và nôn
• Mệt lả
• Cần đi khám ngay

Nhiễm trùng thận là tình trạng nghiêm trọng hơn nhiều so với viêm bàng quang.

Vì sao không nên tự mua thuốc

• Triệu chứng có thể do nguyên nhân khác
• Một số bệnh lây qua đường tình dục có triệu chứng tương tự
• Dùng sai kháng sinh không hiệu quả
• Góp phần gây kháng thuốc
• Có thể bỏ sót bệnh cần điều trị khác

Rất nhiều trường hợp nhiễm khuẩn lây qua đường tình dục bị điều trị nhầm như viêm bàng quang.

Chẩn đoán

• Hỏi triệu chứng
• Xét nghiệm nước tiểu
• Có thể cấy nước tiểu
• Cấy giúp chọn kháng sinh đúng
• Quan trọng khi tái phát nhiều lần

Cấy nước tiểu đặc biệt hữu ích với người hay tái phát.

Điều trị

• Kháng sinh theo chỉ định
• Dùng đủ liệu trình
• Không ngừng khi thấy đỡ
• Uống nhiều nước
• Báo lại nếu không đỡ sau vài ngày
• Đi khám lại nếu có sốt

Ngừng thuốc khi vừa hết triệu chứng là lý do phổ biến gây tái phát.

Phòng tái phát

• Uống đủ nước
• Không nhịn tiểu
• Đi tiểu sau khi quan hệ
• Lau từ trước ra sau
• Tránh thụt rửa
• Tránh sản phẩm có hương liệu mạnh
• Mặc đồ lót thoáng

Đi tiểu sau quan hệ là biện pháp đơn giản mà có ích rõ rệt.

Về nhịn tiểu

• Nước tiểu ứ lâu tạo điều kiện cho vi khuẩn
• Nhiều người nhịn vì bận hoặc ngại
• Đi tiểu khi có nhu cầu
• Đi tiểu hết không nín lại
• Đây là thói quen đáng thay đổi

Nhịn tiểu vì công việc là thói quen phổ biến mà gây hại thật.

Khi tái phát nhiều lần

• Cần đánh giá tìm nguyên nhân nền
• Có thể cần chẩn đoán hình ảnh
• Kiểm tra đường huyết
• Xem xét yếu tố nội tiết sau mãn kinh
• Có thể có phương án dự phòng theo chỉ định
• Không tự dùng kháng sinh liên tục

Tái phát nhiều lần là lý do đánh giá sâu hơn chứ không phải lý do mua sẵn thuốc.

Sau mãn kinh

• Thay đổi nội tiết ảnh hưởng tới niêm mạc
• Làm tăng nguy cơ nhiễm trùng
• Có hướng xử lý theo chỉ định
• Nên nói với bác sĩ
• Không xem như chuyện tuổi tác phải chịu

Đây là nguyên nhân có thể can thiệp được nhưng ít được nói tới.

Trong thai kỳ

• Nguy cơ cao hơn
• Có thể không triệu chứng rõ
• Được xét nghiệm thường quy khi khám thai
• Cần điều trị kể cả khi không triệu chứng
• Không điều trị có thể ảnh hưởng tới thai kỳ

Đây là lý do xét nghiệm nước tiểu là phần thường quy trong khám thai.

Về các biện pháp hỗ trợ

• Một số sản phẩm được quảng cáo phòng tái phát
• Bằng chứng không đồng nhất
• Không thay được điều trị khi đã nhiễm
• Hỏi bác sĩ trước khi dùng
• Uống đủ nước vẫn là biện pháp cơ bản

Dùng sản phẩm hỗ trợ thay cho đi khám khi đang có triệu chứng là việc nguy hiểm.

Khi nào đi khám ngay

• Sốt
• Đau vùng thắt lưng
• Buồn nôn và nôn
• Tiểu ra máu nhiều
• Không đỡ sau vài ngày điều trị
• Đang mang thai

Người đang mang thai có triệu chứng tiết niệu nên đi khám sớm.

Về giảm đau trong lúc chờ khám

• Uống nhiều nước
• Chườm ấm vùng bụng dưới
• Không nhịn tiểu
• Tránh caffeine và đồ uống có ga
• Không thay được điều trị

Những biện pháp này chỉ giúp dễ chịu hơn trong lúc chờ chứ không chữa được.

Phân biệt với nguyên nhân khác

• Một số bệnh lây qua đường tình dục gây triệu chứng tương tự
• Viêm âm đạo cũng có thể gây rát khi tiểu
• Kích ứng do sản phẩm
• Cần xét nghiệm để phân biệt
• Nói rõ với bác sĩ về nguy cơ nếu có

Điều trị nhiều đợt mà không đỡ là dấu hiệu chẩn đoán có thể chưa đúng.

Cách nghĩ thực tế

• Đây là vấn đề giải phẫu chứ không phải vệ sinh kém
• Không tự mua kháng sinh
• Sốt và đau lưng là dấu hiệu nghiêm trọng
• Không nhịn tiểu và đi tiểu sau quan hệ
• Tái phát nhiều lần cần đánh giá sâu hơn

Nội dung này mang tính thông tin chung; chẩn đoán và điều trị phải do bác sĩ thực hiện.

Câu hỏi thường gặp