Đau vùng chậu và đau khi quan hệ

Nhiều người chịu đựng nhiều năm vì nghĩ đây là chuyện không thể nói ra.

Đau khi quan hệ không phải bình thường

• Luôn có nguyên nhân
• Không phải điều phải chịu đựng
• Phần lớn nguyên nhân xử lý được
• Càng để lâu càng khó hơn
• Đây là vấn đề y tế chính đáng

Câu chịu một thời gian rồi quen là lời khuyên sai và gây hại.

Phân biệt đau nông và đau sâu

• Đau ở cửa vào gợi ý nhóm nguyên nhân khác
• Đau sâu bên trong gợi ý nhóm khác
• Thông tin này rất hữu ích cho bác sĩ
• Chú ý vị trí đau khi mô tả
• Có thể có cả hai kiểu

Mô tả vị trí đau giúp thu hẹp nguyên nhân rất nhanh.

Nguyên nhân gây đau ở phía ngoài

• Khô do thay đổi nội tiết
• Viêm nhiễm
• Kích ứng do sản phẩm
• Sẹo sau sinh
• Co thắt cơ sàn chậu
• Một số bệnh da liễu vùng kín

Khô do nội tiết rất thường gặp nhưng cũng rất dễ xử lý.

Nguyên nhân gây đau sâu

• Lạc nội mạc tử cung
• U xơ tử cung
• Viêm vùng chậu
• U nang buồng trứng
• Dính sau phẫu thuật
• Cần chẩn đoán hình ảnh để đánh giá

Đau sâu kèm đau bụng kinh nặng là gợi ý đáng chú ý.

Về khô

• Liên quan tới nội tiết
• Thường gặp khi cho con bú
• Thường gặp sau mãn kinh
• Một số thuốc cũng gây khô
• Chất bôi trơn thường giúp nhiều
• Có điều trị theo chỉ định nếu cần

Đây là nguyên nhân dễ xử lý nhất nhưng lại ít được nói ra nhất.

Co thắt cơ sàn chậu

• Cơ co lại không tự chủ
• Gây đau và khó khăn
• Thường liên quan tới lo sợ bị đau
• Tạo vòng xoáy đau và co thắt
• Vật lý trị liệu sàn chậu có thể giúp
• Cần được đánh giá chuyên môn

Sợ đau làm cơ co lại, và cơ co lại làm đau thật, nên vòng xoáy tự nuôi nó.

Lạc nội mạc tử cung

• Mô nội mạc phát triển ngoài tử cung
• Gây đau vùng chậu mạn tính
• Đau bụng kinh nặng
• Đau sâu khi quan hệ
• Có thể ảnh hưởng tới khả năng sinh sản
• Thường bị chẩn đoán muộn nhiều năm

Chẩn đoán muộn nhiều năm là tình trạng rất phổ biến với bệnh này.

Vì sao lạc nội mạc hay chẩn đoán muộn

• Đau bụng kinh bị coi là bình thường
• Người bệnh được bảo là chịu được
• Triệu chứng chồng lấn với bệnh khác
• Chẩn đoán cần đánh giá chuyên sâu
• Nói rõ mức độ đau khi đi khám

Đau bụng kinh tới mức phải nghỉ học nghỉ làm không phải chuyện bình thường.

Viêm vùng chậu

• Thường do nhiễm trùng lan lên
• Gây đau vùng bụng dưới
• Có thể sốt
• Điều trị muộn gây biến chứng lâu dài
• Có thể dẫn tới vô sinh
• Cần điều trị sớm

Điều trị sớm thay đổi hoàn toàn nguy cơ biến chứng lâu dài.

Yếu tố tâm lý

• Thường là hậu quả của đau kéo dài
• Lo lắng làm cơ căng lên
• Tiền sử sang chấn cũng có thể liên quan
• Không có nghĩa là đau không có thật
• Hỗ trợ tâm lý có thể là một phần điều trị

Nói rằng đau là do tâm lý mà không tìm nguyên nhân thực thể là cách tiếp cận thiếu sót.

Cách mô tả khi đi khám

• Đau ở ngoài hay sâu bên trong
• Đau lúc bắt đầu hay sau đó
• Đau từ khi nào
• Có liên quan tới chu kỳ không
• Mức độ ảnh hưởng tới sinh hoạt
• Đã thử gì rồi

Mô tả cụ thể giúp bác sĩ định hướng nhanh hơn nhiều so với nói chung chung.

Quá trình đánh giá

• Hỏi bệnh sử chi tiết
• Khám phụ khoa
• Có thể xét nghiệm tìm nhiễm trùng
• Có thể siêu âm
• Một số trường hợp cần đánh giá sâu hơn
• Có thể cần nhiều bước

Không tìm ra nguyên nhân ngay ở lần khám đầu là chuyện có thể xảy ra.

Các hướng xử lý

• Điều trị nguyên nhân nếu tìm ra
• Chất bôi trơn nếu do khô
• Vật lý trị liệu sàn chậu
• Thuốc theo chỉ định
• Hỗ trợ tâm lý khi cần
• Thường kết hợp nhiều hướng

Nhiều trường hợp cần kết hợp chứ không phải một giải pháp đơn lẻ.

Với bạn đời

• Nói rõ vấn đề
• Không tiếp tục khi đang đau
• Không tạo áp lực
• Cùng tìm hiểu
• Có thể cùng đi khám

Tiếp tục khi đang đau làm vòng xoáy lo sợ và co thắt nặng thêm.

Cách nghĩ thực tế

• Đau khi quan hệ luôn có nguyên nhân
• Phân biệt đau nông và đau sâu khi mô tả
• Đau bụng kinh nặng không phải bình thường
• Khô do nội tiết rất dễ xử lý
• Không chịu đựng mà không đi khám

Nội dung này mang tính thông tin chung; chẩn đoán và điều trị phải do bác sĩ thực hiện.

Câu hỏi thường gặp