Tránh thai khẩn cấp — dùng khi nào và thế nào

Đây là công cụ ít được biết đúng nhất trong nhóm tránh thai.

Khi nào cần dùng

• Quan hệ không dùng biện pháp nào
• Bao cao su rách hoặc tuột
• Quên thuốc tránh thai nhiều viên
• Vòng hoặc que bị tuột
• Bị ép quan hệ
• Bất kỳ tình huống có nguy cơ mang thai ngoài ý muốn

Không cần chắc chắn có nguy cơ mới dùng, nghi ngờ là đủ để hỏi.

Thời gian là yếu tố quyết định

• Càng sớm càng hiệu quả
• Hiệu quả giảm dần theo giờ
• Mỗi lựa chọn có khung thời gian riêng
• Đừng chờ tới hôm sau
• Liên hệ ngay khi có thể

Vài giờ chần chừ có thể làm khác biệt về hiệu quả.

Các lựa chọn

• Có nhiều loại thuốc khác nhau
• Khung thời gian và hiệu quả khác nhau
• Vòng tránh thai chứa đồng cũng là lựa chọn
• Vòng có hiệu quả cao nhất trong khung thời gian của nó
• Hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ về lựa chọn phù hợp

Rất ít người biết vòng tránh thai cũng dùng được như biện pháp khẩn cấp.

Cách hoạt động

• Chủ yếu ngăn hoặc trì hoãn rụng trứng
• Không tác động lên thai đã làm tổ
• Không phải thuốc phá thai
• Không hiệu quả nếu đã có thai
• Không gây hại nếu đã có thai

Đây là điểm bị hiểu sai nhiều nhất và gây ra nhiều do dự không cần thiết.

Vì sao không dùng thường xuyên

• Hiệu quả thấp hơn biện pháp thường quy
• Không bảo vệ cho những lần sau
• Có thể làm chu kỳ rối loạn
• Tốn kém hơn nếu dùng nhiều
• Là dấu hiệu cần biện pháp thường quy

Phải dùng nhiều lần là dấu hiệu nên đi tư vấn biện pháp lâu dài.

Tác dụng phụ

• Buồn nôn
• Đau đầu
• Mệt mỏi
• Đau bụng dưới
• Kinh có thể sớm hoặc muộn hơn
• Thường nhẹ và tự hết

Nếu nôn trong khoảng thời gian ngắn sau khi uống thì nên hỏi dược sĩ về việc dùng lại.

Sau khi dùng

• Dùng biện pháp bảo vệ cho những lần sau
• Không bảo vệ cho phần còn lại của chu kỳ
• Thử thai nếu kinh chậm quá một khoảng
• Cân nhắc xét nghiệm bệnh lây nếu có nguy cơ
• Đi khám nếu đau bụng dữ dội

Nhiều người nghĩ đã dùng rồi thì an toàn cả chu kỳ, và đó là hiểu lầm nguy hiểm.

Về cân nặng và hiệu quả

• Một số nghiên cứu gợi ý hiệu quả có thể khác theo cân nặng
• Hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ về điều này
• Có thể có lựa chọn phù hợp hơn
• Vòng tránh thai không bị ảnh hưởng bởi yếu tố này

Đây là thông tin đáng hỏi khi được tư vấn.

Về tương tác thuốc

• Một số thuốc làm giảm hiệu quả
• Nói rõ đang dùng thuốc gì
• Kể cả thảo dược
• Có thể cần lựa chọn khác
• Hỏi dược sĩ khi mua

Nói đầy đủ thuốc đang dùng giúp chọn được lựa chọn phù hợp.

Những hiểu lầm cần bỏ

• Không phải thuốc phá thai
• Không gây vô sinh
• Không cần chờ tới hôm sau mới uống
• Không bảo vệ cho những lần sau
• Không thay được biện pháp thường quy

Nỗi sợ gây vô sinh khiến nhiều người không dùng khi thật sự cần.

Về việc tiếp cận

• Hỏi dược sĩ về lựa chọn có sẵn
• Một số nơi cần đơn, một số nơi không
• Cơ sở y tế cũng tư vấn được
• Biết trước nơi có thể mua giúp hành động nhanh
• Không cần ngại khi hỏi

Biết trước nơi cần tới là điều nên tìm hiểu từ khi chưa cần.

Nếu bị ép quan hệ

• Tới cơ sở y tế càng sớm càng tốt
• Được tư vấn cả tránh thai khẩn cấp
• Và cả dự phòng sau phơi nhiễm nếu cần
• Được hỗ trợ tâm lý
• Không phải xử lý một mình

Cơ sở y tế có thể xử lý nhiều việc cùng lúc trong tình huống này.

Về chi phí và tiếp cận

• Hỏi dược sĩ về các lựa chọn theo giá
• Một số nơi có chương trình hỗ trợ
• Cơ sở y tế công cũng có thể tư vấn
• Đừng để chi phí làm chần chừ
• Thời gian quan trọng hơn việc so giá

Chần chừ để tìm nơi rẻ hơn có thể làm mất khung thời gian hiệu quả nhất.

Sau đó nên làm gì

• Bàn về biện pháp tránh thai thường quy
• Xem lại vì sao sự cố xảy ra
• Cân nhắc biện pháp tác dụng dài nếu hay quên
• Chuẩn bị sẵn bao cao su
• Trao đổi với bạn tình

Một lần dùng khẩn cấp là cơ hội để xem lại kế hoạch lâu dài.

Cách nghĩ thực tế

• Càng sớm càng hiệu quả
• Không phải thuốc phá thai
• Không bảo vệ cho những lần sau
• Không dùng thay biện pháp thường quy
• Biết trước nơi có thể tiếp cận

Nội dung này mang tính thông tin chung; nên hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ khi cần dùng.

Câu hỏi thường gặp