Quan hệ lành mạnh và dấu hiệu không lành mạnh

Nhận ra dấu hiệu sớm dễ hơn nhiều so với thoát ra khi đã sâu.

Đặc điểm của quan hệ lành mạnh

• Tôn trọng lẫn nhau
• Giao tiếp cởi mở
• Tin tưởng
• Bình đẳng trong quyết định
• Mỗi người vẫn có cuộc sống riêng
• Bất đồng được giải quyết mà không sợ hãi
• Cả hai đều thấy an toàn

Giữ được bạn bè và sở thích riêng là dấu hiệu quan trọng của quan hệ lành mạnh.

Dấu hiệu kiểm soát

• Kiểm tra điện thoại và tin nhắn
• Đòi biết mọi lúc mình ở đâu
• Hạn chế gặp bạn bè và gia đình
• Kiểm soát cách ăn mặc
• Kiểm soát tiền bạc
• Ra quyết định thay cho người kia

Những hành vi này thường bắt đầu nhỏ và tăng dần theo thời gian.

Về ghen tuông

• Thường được coi là biểu hiện của tình yêu
• Nhưng kiểm soát không phải tình yêu
• Ghen tới mức hạn chế người khác là dấu hiệu cảnh báo
• Càng ngày càng tăng
• Đây là quan niệm cần xem lại

Nói rằng ghen vì yêu là cách biện minh phổ biến nhất cho hành vi kiểm soát.

Về sự cô lập

• Dần tách khỏi bạn bè
• Dần tách khỏi gia đình
• Thường diễn ra từ từ
• Người trong cuộc không nhận ra
• Làm việc tìm hỗ trợ khó hơn
• Là dấu hiệu rất đáng chú ý

Cô lập làm người trong cuộc mất đi những người có thể giúp họ nhìn ra vấn đề.

Bạo lực tinh thần

• Chê bai và hạ thấp
• Đe doạ
• Làm người kia nghi ngờ nhận thức của chính mình
• Im lặng trừng phạt
• Đổ lỗi mọi thứ cho người kia
• Cũng gây tổn thương nghiêm trọng

Không để lại dấu vết trên cơ thể không có nghĩa là không gây tổn thương.

Bạo lực kinh tế

• Kiểm soát toàn bộ tiền bạc
• Không cho đi làm
• Bắt phải xin từng khoản
• Lấy tiền hoặc giấy tờ
• Làm người kia phụ thuộc hoàn toàn

Phụ thuộc kinh tế là lý do rất lớn khiến nhiều người không thoát ra được.

Ép buộc tình dục

• Ép quan hệ khi không muốn
• Nài ép liên tục cho tới khi đồng ý
• Không cho dùng biện pháp bảo vệ
• Tháo bỏ bao cao su không được đồng ý
• Xảy ra cả trong hôn nhân
• Đều là vi phạm sự đồng thuận

Là vợ chồng không tạo ra sự đồng thuận mặc định cho mọi lúc.

Về vòng lặp thường gặp

• Căng thẳng tích tụ
• Xảy ra sự việc
• Xin lỗi và hứa hẹn
• Giai đoạn yên bình
• Rồi lặp lại
• Giai đoạn yên bình làm người ta ở lại

Chính giai đoạn xin lỗi và tử tế làm nhiều người tin rằng lần này sẽ khác.

Dấu hiệu cần chú ý sớm

• Tiến triển quá nhanh ở giai đoạn đầu
• Đòi hỏi mọi thời gian của mình
• Không tôn trọng khi mình nói không
• Đổ lỗi cho người khác về mọi vấn đề của họ
• Làm mình phải liên tục xin lỗi
• Mình thấy mình đi trên vỏ trứng

Cảm giác phải cẩn thận từng lời để không làm người kia nổi giận là dấu hiệu rõ.

Vì sao khó rời đi

• Vẫn còn tình cảm
• Phụ thuộc kinh tế
• Bị cô lập khỏi người thân
• Sợ hậu quả
• Áp lực từ gia đình và xã hội
• Hy vọng người kia thay đổi
• Vì con cái

Hỏi vì sao không rời đi là câu hỏi đặt sai chỗ và làm người trong cuộc thêm tổn thương.

Nếu nhận ra dấu hiệu

• Nói với người mình tin tưởng
• Tìm hỗ trợ từ tổ chức chuyên môn
• Không tự xử lý một mình
• Giữ liên lạc với người thân
• Lên kế hoạch an toàn
• Biết số điện thoại hỗ trợ

Giữ được kết nối với ít nhất một người bên ngoài là điều quan trọng nhất.

Khi bạn bè hoặc người thân trong tình huống này

• Lắng nghe mà không phán xét
• Không ép họ rời đi ngay
• Không chỉ trích người kia quá mạnh
• Giữ liên lạc
• Cho họ biết mình luôn ở đó
• Cung cấp thông tin về nơi hỗ trợ

Chỉ trích quá mạnh thường làm người trong cuộc ngừng chia sẻ với mình.

Dạy trẻ về quan hệ lành mạnh

• Nói về tôn trọng từ nhỏ
• Làm gương trong quan hệ của chính mình
• Nói rõ ghen tuông không phải tình yêu
• Dạy con nhận ra dấu hiệu cảnh báo
• Cho con biết luôn có thể tới nói với mình

Trẻ học về quan hệ chủ yếu từ những gì chúng thấy ở nhà.

Cách nghĩ thực tế

• Kiểm soát không phải biểu hiện của tình yêu
• Bạo lực không chỉ là hành vi thể chất
• Cô lập là dấu hiệu rất đáng chú ý
• Không tự xử lý một mình
• Giữ kết nối với người bên ngoài

Nội dung này mang tính thông tin chung; khi cần hỗ trợ nên liên hệ tổ chức chuyên môn.

Câu hỏi thường gặp