Buổi khám phụ khoa thường nhanh và đơn giản hơn nhiều so với hình dung.
Khi nào nên đi khám
- Có triệu chứng bất thường
- Tầm soát định kỳ theo khuyến cáo
- Trước khi mang thai
- Khi cần tư vấn tránh thai
- Khi có thắc mắc về sức khoẻ sinh sản
- Sau quan hệ không bảo vệ
Không cần có triệu chứng mới đi khám.
Chuẩn bị trước khi đi
- Tránh thụt rửa
- Tránh đặt thuốc âm đạo
- Kiêng quan hệ trong khoảng được dặn nếu làm tầm soát
- Tránh ngày đang hành kinh với khám định kỳ
- Ghi lại ngày kinh gần nhất
- Ghi sẵn câu hỏi
Những việc này có thể ảnh hưởng tới kết quả xét nghiệm.
Thông tin nên chuẩn bị
- Ngày đầu kỳ kinh gần nhất
- Độ dài chu kỳ thường ngày
- Thuốc đang dùng
- Biện pháp tránh thai đang dùng
- Tiền sử phẫu thuật
- Tiền sử gia đình
- Triệu chứng và thời gian xuất hiện
Ghi trước giúp không quên khi vào phòng khám.
Buổi khám thường gồm
- Hỏi bệnh sử
- Khám tổng quát
- Khám vùng bụng
- Khám phụ khoa
- Có thể lấy mẫu xét nghiệm
- Có thể siêu âm
- Tư vấn và hẹn lịch tiếp theo
Không phải buổi khám nào cũng gồm tất cả các bước này.
Về khám phụ khoa
- Nằm trên bàn khám
- Có thể dùng dụng cụ mở để quan sát
- Thường chỉ khó chịu nhẹ
- Nhanh
- Thả lỏng giúp dễ chịu hơn
- Nói nếu thấy đau
Thở đều và thả lỏng cơ vùng chậu giúp quá trình dễ hơn nhiều.
Nếu chưa từng quan hệ
- Vẫn khám được
- Nói rõ với bác sĩ ngay từ đầu
- Bác sĩ điều chỉnh cách khám
- Có thể dùng phương pháp khác
- Không cần ngại nói
Thông tin này giúp bác sĩ chọn cách khám phù hợp ngay từ đầu.
Nếu là lần đầu
- Nói rõ đây là lần đầu
- Hỏi bác sĩ giải thích từng bước
- Có thể nhờ người đi cùng
- Có thể yêu cầu có nhân viên nữ trong phòng
- Có quyền dừng lại nếu không thoải mái
Biết trước từng bước sắp diễn ra làm giảm căng thẳng rất nhiều.
Nếu thấy ngại
- Đây là cảm giác rất phổ biến
- Nhân viên y tế làm việc này hàng ngày
- Có thể chọn bác sĩ nữ nếu muốn
- Có thể chọn cơ sở khác nếu ngại gặp người quen
- Ngại một buổi tốt hơn bỏ sót bệnh
Nỗi ngại thường lớn hơn nhiều trước khi đi so với sau khi đã đi.
Nói với bác sĩ thế nào
- Nói trung thực về triệu chứng
- Không giấu thông tin về quan hệ
- Nói cả những chuyện ngại nói
- Nói nếu đã tự dùng thuốc
- Đây là thông tin y tế
Giấu thông tin dẫn tới chẩn đoán sai chứ không bảo vệ được gì.
Những chuyện hay ngại nói
- Đau khi quan hệ
- Són tiểu
- Khô
- Giảm ham muốn
- Khí hư bất thường
- Đều là vấn đề y tế có hướng xử lý
Nhiều người chỉ nói ra ở lần khám thứ ba hoặc thứ tư sau nhiều năm chịu đựng.
Nếu đang trong kỳ kinh
- Khám định kỳ thì nên dời lịch
- Có triệu chứng cấp thì đi ngay
- Không cần ngại
- Nói rõ với nhân viên y tế
- Một số xét nghiệm có thể phải làm lại sau
Đang hành kinh không phải lý do trì hoãn khi có triệu chứng cấp.
Nếu bị từ chối hoặc không được lắng nghe
- Có quyền hỏi lại cho rõ
- Có quyền xin ý kiến bác sĩ khác
- Mang theo ghi chép về triệu chứng
- Nói rõ mức độ ảnh hưởng tới sinh hoạt
- Không bỏ cuộc nếu triệu chứng vẫn còn
Nhiều bệnh phụ khoa bị chẩn đoán muộn vì người bệnh bỏ cuộc sau lần khám đầu.
Câu hỏi nên hỏi
- Kết quả của tôi có bình thường không
- Khi nào cần khám lại
- Tôi cần làm tầm soát gì ở tuổi này
- Biện pháp tránh thai nào phù hợp
- Dấu hiệu nào cần đi khám ngay
- Có cần làm xét nghiệm gì thêm không
Mang câu hỏi viết sẵn giúp không bỏ sót điều quan trọng.
Về riêng tư
- Thông tin y tế được bảo mật
- Có thể hỏi về chính sách bảo mật
- Có quyền yêu cầu sự riêng tư khi khám
- Có quyền hỏi ai sẽ có mặt trong phòng
Hỏi trước về những điều này là quyền của người đi khám.
Sau buổi khám
- Hiểu rõ kết quả trước khi ra về
- Biết khi nào lấy kết quả xét nghiệm
- Biết khi nào cần khám lại
- Giữ lại kết quả
- Đặt lịch lần sau ngay nếu được
Đặt lịch lần sau ngay khi vừa khám xong là cách đơn giản nhất để không quên.
Cách nghĩ thực tế
- Buổi khám nhanh hơn hình dung
- Chuẩn bị thông tin trước khi đi
- Nói cả những chuyện ngại nói
- Chưa quan hệ vẫn khám được
- Hiểu rõ kết quả trước khi ra về
Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi thắc mắc nên hỏi trực tiếp bác sĩ.
Câu hỏi thường gặp
Khám phụ khoa có đau không?
Thường chỉ gây khó chịu nhẹ chứ không đau nhiều. Nói với bác sĩ nếu thấy đau để được điều chỉnh.
Chưa từng quan hệ có khám được không?
Được. Bác sĩ sẽ điều chỉnh cách khám phù hợp. Nói rõ điều này ngay từ đầu để được khám theo cách phù hợp.
Nên khám vào thời điểm nào trong chu kỳ?
Thường nên tránh những ngày đang hành kinh nếu là khám định kỳ. Nhưng nếu có triệu chứng cấp thì đi khám ngay chứ không chờ.
Có cần chuẩn bị gì đặc biệt không?
Tránh thụt rửa, tránh đặt thuốc, kiêng quan hệ trong khoảng được dặn nếu làm tầm soát, và ghi sẵn câu hỏi muốn hỏi.