Chọn biện pháp tránh thai là quyết định cá nhân dựa trên nhiều yếu tố chứ không phải bảng xếp hạng.
Các nhóm biện pháp
- Biện pháp rào chắn
- Biện pháp nội tiết dùng hàng ngày
- Biện pháp nội tiết tác dụng dài
- Dụng cụ tử cung
- Biện pháp vĩnh viễn
- Các phương pháp nhận biết dấu hiệu sinh sản
Hiểu các nhóm giúp đặt câu hỏi đúng khi đi tư vấn.
Hiệu quả lý thuyết và thực tế
- Hiệu quả lý thuyết tính khi dùng hoàn hảo
- Hiệu quả thực tế tính cả sai sót
- Khác biệt lớn ở biện pháp phụ thuộc người dùng
- Gần như không khác ở biện pháp tác dụng dài
- Đây là điểm quan trọng khi chọn
Một biện pháp hiệu quả cao trên lý thuyết mà hay quên thì thực tế không cao.
Biện pháp rào chắn
- Bao cao su là phổ biến nhất
- Dùng được ngay không cần chuẩn bị trước
- Không ảnh hưởng nội tiết
- Cũng phòng bệnh lây qua đường tình dục
- Hiệu quả phụ thuộc vào dùng đúng mỗi lần
- Cần luôn có sẵn
Đây là biện pháp duy nhất vừa tránh thai vừa phòng bệnh lây.
Biện pháp nội tiết hàng ngày
- Cần uống đều đặn
- Hiệu quả cao khi dùng đúng
- Có thể có lợi ích ngoài tránh thai
- Phụ thuộc vào việc nhớ uống
- Có chống chỉ định cần đánh giá
- Cần bác sĩ tư vấn
Quên uống là lý do phổ biến nhất khiến hiệu quả thực tế thấp hơn kỳ vọng.
Biện pháp tác dụng dài
- Không phụ thuộc trí nhớ hàng ngày
- Hiệu quả thực tế rất cao
- Tác dụng kéo dài nhiều năm tuỳ loại
- Có thể ngừng khi muốn có thai
- Cần thủ thuật đặt và tháo
- Phù hợp với người bận rộn
Không phải nhớ gì mỗi ngày là ưu điểm lớn trong thực tế.
Dụng cụ tử cung
- Có loại chứa nội tiết và loại không
- Tác dụng nhiều năm
- Hiệu quả rất cao
- Có thể tháo khi muốn có thai
- Cần bác sĩ đặt
- Cần kiểm tra theo hướng dẫn
Loại không chứa nội tiết phù hợp với người không dùng được nội tiết.
Biện pháp vĩnh viễn
- Có lựa chọn cho cả hai giới
- Dành cho người chắc chắn không muốn sinh thêm
- Khó hoặc không đảo ngược được
- Cần cân nhắc rất kỹ
- Không quyết định vội trong giai đoạn khó khăn
Quyết định vĩnh viễn nên được đưa ra khi cuộc sống ổn định chứ không phải lúc căng thẳng.
Các phương pháp nhận biết dấu hiệu sinh sản
- Dựa vào theo dõi chu kỳ và dấu hiệu cơ thể
- Cần chu kỳ đều
- Cần được hướng dẫn kỹ
- Cần theo dõi rất đều đặn
- Hiệu quả thực tế thấp hơn các biện pháp khác
- Không phù hợp khi chu kỳ không đều
Những phương pháp này đòi hỏi kỷ luật cao và không phù hợp với mọi người.
Về tránh thai khẩn cấp
- Dùng sau khi có sự cố
- Càng sớm càng hiệu quả
- Không phải biện pháp dùng thường xuyên
- Không thay được biện pháp thường quy
- Hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ
- Có nhiều lựa chọn khác nhau
Đây là phương án dự phòng chứ không phải kế hoạch.
Những yếu tố cần cân nhắc
- Muốn tránh thai trong bao lâu
- Có dự định sinh con gần không
- Tình trạng sức khoẻ và tiền sử
- Khả năng nhớ dùng hàng ngày
- Có cần phòng bệnh lây không
- Điều kiện tiếp cận dịch vụ
- Chi phí
Biện pháp phù hợp ở giai đoạn này có thể không còn phù hợp sau vài năm.
Về chống chỉ định
- Một số bệnh nền ảnh hưởng tới lựa chọn
- Huyết áp cao
- Tiền sử cục máu đông
- Đau nửa đầu có tiền triệu
- Một số tình trạng khác
- Nói rõ tiền sử khi tư vấn
Nói đầy đủ tiền sử giúp tránh được biện pháp không an toàn với mình.
Về tác dụng phụ
- Mỗi nhóm có tác dụng phụ riêng
- Thay đổi chảy máu là thường gặp
- Một số người có thay đổi tâm trạng
- Thường giảm sau vài tháng đầu
- Báo bác sĩ nếu khó chịu nhiều
- Có thể đổi sang biện pháp khác
Không hợp với một biện pháp không có nghĩa là không hợp với biện pháp nào.
Khi đổi biện pháp
- Hỏi cách chuyển tiếp đúng
- Có thể cần biện pháp bổ sung trong giai đoạn chuyển
- Không tự ngừng rồi để trống
- Hỏi trước khi đổi
Khoảng trống giữa hai biện pháp là lúc dễ có thai ngoài ý muốn nhất.
Về trách nhiệm chung
- Tránh thai không phải việc của riêng một người
- Cùng bàn bạc và quyết định
- Cùng chịu chi phí
- Cùng chịu trách nhiệm sử dụng đúng
- Trao đổi cởi mở
Coi đây là việc của riêng một bên là cách nghĩ cần thay đổi.
Cách nghĩ thực tế
- Không có biện pháp tốt nhất cho mọi người
- Hiệu quả thực tế quan trọng hơn lý thuyết
- Chỉ bao cao su phòng được bệnh lây
- Nói đầy đủ tiền sử khi tư vấn
- Không để khoảng trống khi đổi biện pháp
Nội dung này mang tính thông tin chung; việc chọn biện pháp phải do bác sĩ tư vấn.
Câu hỏi thường gặp
Biện pháp nào hiệu quả nhất?
Các biện pháp tác dụng dài không phụ thuộc trí nhớ hàng ngày thường có hiệu quả thực tế cao nhất. Nhưng phù hợp hay không còn tuỳ hoàn cảnh từng người.
Vì sao hiệu quả lý thuyết và thực tế khác nhau?
Vì hiệu quả lý thuyết tính khi dùng hoàn hảo, còn thực tế tính cả những lần quên, dùng sai hoặc không dùng. Khác biệt lớn nhất ở các biện pháp phụ thuộc người dùng.
Có biện pháp nào vừa tránh thai vừa phòng bệnh lây không?
Bao cao su là biện pháp duy nhất làm được cả hai. Các biện pháp khác chỉ tránh thai chứ không phòng bệnh lây qua đường tình dục.
Chọn biện pháp cần cân nhắc gì?
Hiệu quả mong muốn, có muốn sinh con trong tương lai gần không, tình trạng sức khoẻ, khả năng tuân thủ, và điều kiện tiếp cận dịch vụ.