Việc đi khám thường đơn giản hơn nhiều so với những gì người ta tưởng tượng.
Khi nào nên đi khám
- Có triệu chứng bất thường
- Sau quan hệ không bảo vệ
- Bạn tình được chẩn đoán mắc bệnh
- Có bạn tình mới
- Trước khi mang thai
- Theo khuyến cáo tầm soát định kỳ
Không cần chờ tới khi có triệu chứng mới đi khám.
Triệu chứng cần đi khám sớm
- Tiết dịch bất thường
- Tiểu buốt hoặc rát
- Vết loét hoặc nốt ở vùng sinh dục
- Ngứa kéo dài
- Đau khi quan hệ
- Đau vùng bụng dưới
- Nổi hạch bẹn
Triệu chứng tự hết không phải lý do để bỏ việc đi khám.
Khám ở đâu
- Cơ sở y tế có chuyên khoa phù hợp
- Bệnh viện da liễu
- Khoa sản phụ khoa
- Khoa nam khoa hoặc tiết niệu
- Trung tâm y tế dự phòng ở một số nơi
- Hỏi trước về dịch vụ có sẵn
Gọi hỏi trước giúp chọn đúng nơi và biết cần chuẩn bị gì.
Chuẩn bị trước khi đi
- Ghi lại triệu chứng và thời gian xuất hiện
- Ghi lại thời điểm có nguy cơ
- Ghi danh sách thuốc đang dùng
- Ghi câu hỏi muốn hỏi
- Hỏi trước có cần nhịn tiểu không
- Mang giấy tờ cần thiết
Một số xét nghiệm nước tiểu cần không đi tiểu trong một khoảng thời gian trước đó.
Quá trình khám thường gồm
- Hỏi về triệu chứng và tiền sử
- Khám thực thể vùng liên quan
- Lấy mẫu xét nghiệm
- Tư vấn về các xét nghiệm cần làm
- Hẹn lấy kết quả
Phần lớn quá trình này nhanh hơn nhiều so với hình dung.
Về việc lấy mẫu
- Thường là nước tiểu hoặc dịch
- Có thể lấy máu
- Có thể lấy mẫu ở nhiều vị trí
- Không đau nhiều
- Nhanh
Xét nghiệm hiện nay ít xâm lấn hơn nhiều so với trước đây.
Nói với bác sĩ thế nào
- Nói trung thực về triệu chứng
- Nói rõ thời gian xuất hiện
- Nói về các hình thức quan hệ để lấy mẫu đúng chỗ
- Nói nếu có nguy cơ cụ thể
- Đây là thông tin y tế
- Giấu thông tin dẫn tới chẩn đoán sai
Bác sĩ cần thông tin đầy đủ để xét nghiệm đúng chỗ chứ không phải để đánh giá.
Về nỗi ngại
- Rất nhiều người có cảm giác này
- Nhân viên y tế gặp việc này hàng ngày
- Không ai nhớ mặt từng người bệnh
- Ngại một buổi tốt hơn chịu biến chứng nhiều năm
- Có thể đi cơ sở khác nếu ngại gặp người quen
Nỗi ngại thường lớn hơn nhiều trước khi đi so với sau khi đã đi.
Về riêng tư
- Thông tin y tế được bảo mật theo quy định
- Có thể hỏi thẳng về chính sách bảo mật
- Có thể hỏi về cách nhận kết quả
- Không phải khai với ai ngoài nhân viên y tế
Hỏi trước về cách nhận kết quả giúp yên tâm hơn.
Về chi phí
- Hỏi trước về chi phí xét nghiệm
- Hỏi về bảo hiểm nếu có
- Một số nơi có chương trình hỗ trợ
- Đừng để chi phí là lý do không hỏi gì cả
- Phát hiện sớm rẻ hơn điều trị biến chứng
Chi phí xét nghiệm nhỏ hơn rất nhiều so với chi phí xử lý biến chứng.
Khi nhận kết quả
- Hỏi rõ kết quả có nghĩa gì
- Hỏi cần làm gì tiếp theo
- Hỏi khi nào cần xét nghiệm lại
- Hỏi về việc thông báo bạn tình
- Giữ lại kết quả
Hiểu rõ kết quả quan trọng không kém việc làm xét nghiệm.
Về thời điểm xét nghiệm
- Mỗi bệnh có khoảng thời gian cửa sổ riêng
- Xét nghiệm quá sớm có thể chưa phát hiện được
- Hỏi bác sĩ về thời điểm phù hợp
- Có thể cần xét nghiệm lại sau một khoảng
- Kết quả âm tính sớm chưa loại trừ hoàn toàn
Xét nghiệm ngay hôm sau khi có nguy cơ thường chưa cho kết quả đáng tin.
Nếu kết quả âm tính
- Hỏi xem có cần xét nghiệm lại không
- Thời điểm xét nghiệm ảnh hưởng tới kết quả
- Âm tính với bệnh này không loại trừ bệnh khác
- Duy trì biện pháp bảo vệ
- Giữ lại kết quả để so sánh về sau
Kết quả âm tính đúng thời điểm mới có giá trị loại trừ.
Nếu kết quả dương tính
- Đa số điều trị được
- Làm theo chỉ định đầy đủ
- Thông báo cho bạn tình
- Xét nghiệm thêm các bệnh khác nếu được chỉ định
- Tái khám theo hẹn
- Không tự điều trị
Được chẩn đoán là bước đầu của việc giải quyết chứ không phải dấu chấm hết.
Cách nghĩ thực tế
- Không cần chờ có triệu chứng mới đi khám
- Nói trung thực để được xét nghiệm đúng chỗ
- Quá trình khám nhanh hơn mình tưởng
- Hỏi về thời điểm xét nghiệm phù hợp
- Hiểu rõ kết quả trước khi ra về
Nội dung này mang tính thông tin chung; chẩn đoán và điều trị phải do bác sĩ thực hiện.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào nên đi khám?
Khi có triệu chứng bất thường, sau quan hệ không bảo vệ, khi bạn tình được chẩn đoán, khi có bạn tình mới, hoặc theo khuyến cáo tầm soát định kỳ.
Khám có đau không?
Phần lớn xét nghiệm chỉ cần mẫu nước tiểu hoặc lấy dịch nhẹ nhàng. Khám thực thể cũng thường nhanh và không đau nhiều.
Thông tin của tôi có được giữ kín không?
Thông tin y tế thuộc về người bệnh và được bảo mật theo quy định. Có thể hỏi thẳng cơ sở về chính sách bảo mật nếu lo ngại.
Nên nói gì với bác sĩ?
Nói trung thực về triệu chứng, thời gian xuất hiện, và các hình thức quan hệ để bác sĩ lấy mẫu đúng vị trí. Đây là thông tin y tế, không phải chuyện để phán xét.