Giang mai — bệnh cũ quay lại

Giang mai được gọi là kẻ bắt chước vì nó có thể trông giống rất nhiều bệnh khác.

Vì sao cần chú ý trở lại

• Số ca ghi nhận tăng ở nhiều nơi
• Nhiều người trẻ chưa từng nghe về nó
• Triệu chứng dễ bị bỏ qua
• Hậu quả lâu dài nghiêm trọng
• Xét nghiệm và điều trị đều có sẵn

Coi đây là bệnh của quá khứ là quan niệm cần được cập nhật.

Giai đoạn đầu

• Xuất hiện vết loét tại nơi vi khuẩn xâm nhập
• Thường không đau
• Có thể ở vị trí khó nhìn thấy
• Tự lành sau một thời gian
• Nhiều người không để ý thấy
• Bệnh vẫn tiếp tục dù vết loét đã lành

Chính vì vết loét không đau và tự lành nên rất nhiều người bỏ qua.

Giai đoạn thứ hai

• Phát ban trên da
• Có thể xuất hiện ở lòng bàn tay và bàn chân
• Sốt nhẹ
• Nổi hạch
• Đau họng
• Mệt mỏi
• Cũng có thể tự hết

Phát ban ở lòng bàn tay và bàn chân là dấu hiệu khá đặc trưng.

Vì sao bị nhầm với bệnh khác

• Triệu chứng giống nhiều bệnh thông thường
• Phát ban giống dị ứng hoặc bệnh da khác
• Mệt mỏi và sốt giống nhiễm virus
• Bác sĩ cần nghĩ tới mới xét nghiệm
• Nói rõ tiền sử giúp chẩn đoán đúng

Cung cấp thông tin trung thực khi khám giúp bác sĩ nghĩ đúng hướng.

Giai đoạn tiềm ẩn

• Không có triệu chứng
• Có thể kéo dài nhiều năm
• Vi khuẩn vẫn tồn tại trong cơ thể
• Chỉ phát hiện qua xét nghiệm
• Vẫn có thể lây trong giai đoạn sớm của thời kỳ này

Nhiều người được phát hiện tình cờ qua xét nghiệm trong giai đoạn này.

Giai đoạn muộn

• Xảy ra sau nhiều năm nếu không điều trị
• Có thể ảnh hưởng tới tim và mạch máu
• Có thể ảnh hưởng tới hệ thần kinh
• Có thể ảnh hưởng tới mắt
• Tổn thương có thể không hồi phục

Điều trị ở giai đoạn này ngăn bệnh tiến triển nhưng không xoá được tổn thương đã có.

Giang mai và hệ thần kinh

• Có thể ảnh hưởng thần kinh ở bất kỳ giai đoạn nào
• Đau đầu
• Thay đổi thị lực
• Thay đổi về nhận thức
• Cần đánh giá chuyên biệt

Thay đổi thị lực ở người có nguy cơ là lý do cần khám ngay.

Giang mai trong thai kỳ

• Có thể lây sang thai nhi
• Gây hậu quả nghiêm trọng cho thai
• Xét nghiệm là phần thường quy trong khám thai
• Điều trị kịp thời giảm nguy cơ rất nhiều
• Đây là lý do khám thai sớm quan trọng

Phát hiện và điều trị sớm trong thai kỳ thay đổi hoàn toàn kết cục cho em bé.

Xét nghiệm

• Thường là xét nghiệm máu
• Có thể cần nhiều loại xét nghiệm
• Kết quả cần được bác sĩ diễn giải
• Có thể cần xét nghiệm lại sau một thời gian
• Không tự diễn giải kết quả

Kết quả xét nghiệm giang mai phức tạp hơn một con số dương hay âm.

Điều trị

• Theo phác đồ của bác sĩ
• Phác đồ khác nhau theo giai đoạn
• Không tự mua thuốc
• Theo dõi bằng xét nghiệm sau điều trị
• Bạn tình cũng cần khám và điều trị
• Kiêng quan hệ theo hướng dẫn

Theo dõi bằng xét nghiệm sau điều trị là phần bắt buộc chứ không phải tuỳ chọn.

Về việc theo dõi sau điều trị

• Xét nghiệm lại theo lịch
• Đánh giá đáp ứng điều trị
• Phát hiện tái nhiễm
• Không bỏ lịch tái khám
• Có thể kéo dài nhiều tháng

Rất nhiều người bỏ theo dõi sau khi hết triệu chứng, và đó là sai lầm.

Ai nên xét nghiệm

• Có triệu chứng nghi ngờ
• Bạn tình được chẩn đoán
• Phụ nữ mang thai
• Người có nguy cơ cao theo đánh giá của bác sĩ
• Khi làm tầm soát nhóm bệnh lây qua đường tình dục

Xét nghiệm giang mai thường đi kèm trong bộ tầm soát chung.

Về đường lây ít được nghĩ tới

• Có thể lây qua tiếp xúc trực tiếp với vết loét
• Không chỉ qua quan hệ đường sinh dục
• Vết loét có thể ở miệng hoặc vùng khác
• Bao cao su không che hết mọi vùng
• Nói rõ với bác sĩ để khám đúng vị trí

Vết loét ở những vị trí ít ngờ tới là lý do bệnh hay bị bỏ sót.

Về mối liên hệ với HIV

• Vết loét làm tăng nguy cơ lây HIV
• Hai bệnh có thể đồng nhiễm
• Thường được xét nghiệm cùng lúc
• Điều trị cả hai nếu có

Phát hiện giang mai là lý do để xét nghiệm HIV và ngược lại.

Cách nghĩ thực tế

• Vết loét tự lành không có nghĩa là khỏi
• Triệu chứng giống nhiều bệnh khác
• Xét nghiệm thai kỳ rất quan trọng
• Điều trị theo giai đoạn và cần theo dõi
• Không bỏ lịch tái khám sau điều trị

Nội dung này mang tính thông tin chung; chẩn đoán và điều trị phải do bác sĩ thực hiện.

Câu hỏi thường gặp