HPV là gì và vì sao gần như ai cũng gặp

HPV là nhiễm trùng lây qua đường tình dục phổ biến nhất, và phần lớn người từng nhiễm không hề biết.

HPV là gì

• Là nhóm virus gây u nhú ở người
• Có rất nhiều chủng khác nhau
• Nhiễm ở da và niêm mạc
• Phần lớn không gây triệu chứng
• Không phải chủng nào cũng nguy hiểm

Nói HPV như một bệnh duy nhất là cách hiểu chưa chính xác.

Vì sao phổ biến tới vậy

• Lây qua tiếp xúc da với da
• Không cần có dịch cơ thể
• Người mang virus thường không triệu chứng
• Không biết nên không phòng
• Phần lớn người có quan hệ sẽ gặp ở một thời điểm nào đó

Nhiễm HPV không nói lên điều gì về lối sống của một người.

Phần lớn trường hợp tự khỏi

• Hệ miễn dịch thường tự loại bỏ virus
• Thường trong vòng một tới hai năm
• Không để lại hậu quả
• Người bệnh thường không biết mình từng nhiễm
• Đây là kết cục của đa số trường hợp

Đây là thông tin quan trọng nhất và cũng là thông tin hay bị bỏ qua nhất.

Vấn đề là nhiễm dai dẳng

• Một tỉ lệ nhỏ không tự khỏi
• Virus tồn tại nhiều năm
• Gây thay đổi ở tế bào
• Thay đổi có thể tiến triển dần
• Quá trình này mất nhiều năm
• Chính vì chậm nên tầm soát mới hiệu quả

Thời gian dài từ nhiễm tới ung thư là cơ hội để phát hiện và can thiệp.

Chủng nguy cơ cao

• Là nhóm liên quan tới ung thư
• Một số chủng chiếm phần lớn số ca
• Liên quan tới ung thư cổ tử cung
• Cũng liên quan tới một số ung thư khác
• Có xét nghiệm phát hiện được

Xét nghiệm HPV hiện nay tập trung vào nhóm chủng nguy cơ cao.

Chủng nguy cơ thấp

• Có thể gây mụn cóc sinh dục
• Không liên quan tới ung thư
• Gây phiền toái nhưng không nguy hiểm
• Điều trị được tổn thương
• Cũng thường tự khỏi

Mụn cóc sinh dục gây lo lắng nhiều nhưng lại thuộc nhóm ít nguy hiểm.

HPV liên quan tới những ung thư nào

• Ung thư cổ tử cung là liên quan rõ nhất
• Ung thư âm hộ và âm đạo
• Ung thư dương vật
• Ung thư hậu môn
• Một số ung thư vùng đầu cổ

Nhiều người chỉ biết mối liên hệ với ung thư cổ tử cung mà không biết các vị trí khác.

Đường lây

• Tiếp xúc da với da vùng sinh dục
• Quan hệ đường sinh dục
• Quan hệ đường miệng và hậu môn
• Không cần xuất tinh
• Không lây qua tiếp xúc thông thường
• Không lây qua bồn cầu hay bể bơi

Không lây qua tiếp xúc thông thường là điểm cần nói rõ để giảm lo lắng vô ích.

Về nam giới

• Nam giới cũng nhiễm HPV
• Cũng có thể bị ung thư liên quan
• Hiện chưa có tầm soát thường quy cho nam
• Vắc xin cũng được khuyến cáo cho nam
• Nam giới cũng là nguồn lây

Coi HPV là vấn đề của riêng phụ nữ là cách nhìn chưa đầy đủ.

Những gì làm tăng nguy cơ nhiễm dai dẳng

• Hút thuốc
• Suy giảm miễn dịch
• Nhiễm cùng lúc nhiều chủng
• Nhiễm HIV
• Một số yếu tố khác

Hút thuốc là yếu tố nguy cơ mà nhiều người không liên hệ với HPV.

Không có thuốc diệt virus

• Không có thuốc loại bỏ HPV
• Hệ miễn dịch tự xử lý
• Điều trị nhắm vào tổn thương
• Không tin vào sản phẩm quảng cáo diệt HPV
• Tầm soát và theo dõi là cách tiếp cận đúng

Sản phẩm quảng cáo chữa khỏi HPV là điều nên nghi ngờ ngay.

Hai công cụ chính

• Vắc xin để phòng ngừa
• Tầm soát để phát hiện sớm
• Hai thứ bổ sung cho nhau
• Đã tiêm vẫn nên tầm soát
• Cả hai đều rất hiệu quả

Vắc xin không thay thế được tầm soát vì nó không bao phủ hết mọi chủng.

Nếu xét nghiệm dương tính

• Không có nghĩa là bị ung thư
• Không có nghĩa là bạn tình phản bội
• Không xác định được nhiễm từ khi nào
• Phần lớn sẽ tự khỏi
• Cần theo dõi theo hướng dẫn
• Hỏi bác sĩ về kế hoạch theo dõi

Virus có thể tồn tại im lặng nhiều năm nên không truy được thời điểm nhiễm.

Cách nghĩ thực tế

• HPV rất phổ biến và thường tự khỏi
• Vấn đề là nhiễm dai dẳng chủng nguy cơ cao
• Quá trình tiến triển mất nhiều năm
• Vắc xin và tầm soát là hai công cụ chính
• Dương tính không đồng nghĩa với ung thư

Nội dung này mang tính thông tin chung; chẩn đoán và theo dõi phải do bác sĩ thực hiện.

Câu hỏi thường gặp